طراحی نشانهای برای یک ساختار مهندسی و تعاونی
همایون دژ نامی آشنا در تعاونی نظام مهندسی است که در حوزه ساختوساز، مهندسی و همکاری مهندسان در حوزه های عمرانی و اجتماعی فعالیت دارد؛ برندی که هویت آن باید بتواند مفاهیمی مانند ساختن، مهندسی، ساختار، همکاری و توسعه را در قالب یک نشانهی ساده و قابل تشخیص بیان کند.
در این پروژه، آرا استودیو مسئولیت طراحی لوگو و توسعه هویت بصری برند را بر عهده داشت. تمرکز پروژه بر خلق یک نشانهی منسجم، هندسی و قابل توسعه بود؛ نشانهای که بتواند ماهیت مهندسی و ساختمانی مجموعه را بدون وابستگی به یک تصویر کلیشهای از ساختمان یا معماری بازنمایی کند.
کارفرما: شرکت تعاونی گسترش کار همایون دژ
خدمات ارائهشده: طراحی هویت بصری، طراحی لوگو و توسعه هویت بصری در اقلام مختلف سازمانی
بازه زمانی: تابستان ۱396
ایده طراحی
برای طراحی نشانه، بهجای استفاده مستقیم از فرمهایی مانند ساختمان، خانه یا آسمانخراش، تلاش کردیم چند مفهوم مرتبط با حوزه فعالیت برند را در یک ساختار واحد به هم پیوند دهیم.
نتیجه، نشانهای هندسی و چندلایه است که از ترکیب و درهمتنیدگی چند فرم شکل گرفته است؛ فرمی که در نگاه اول یک ساختار منسجم و سهبعدی را تداعی میکند و در لایههای خود، به مفاهیم مختلفی از حوزه مهندسی و ساخت اشاره دارد.
این ساختار، در نگاه اول میتواند یادآور یک سازه، حجم معماری یا ساختار مهندسیشده باشد و در لایهی مفهومیتر، بر اتصال اجزا، همکاری و شکلگیری یک مجموعهی واحد از عناصر متعدد تأکید دارد.
به این ترتیب، لوگو تلاش میکند مفهوم «ساختن» را نه فقط در معنای فیزیکی آن، بلکه در مفهوم ساختن یک مجموعهی منسجم از طریق همکاری و تخصص نیز نمایش دهد.
منطق شکلگیری نشانه
یکی از ویژگیهای اصلی این لوگو، ساختار هندسی و درهمتنیدهی آن است.
خطوطی که در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند، صرفاً عناصر تزئینی نیستند؛ بلکه بخشی از زبان بصری نشانه را تشکیل میدهند. این خطوط با ایجاد ارتباط میان بخشهای مختلف، مفاهیمی مانند ساختار، اتصال، نظم، همکاری و استحکام را تداعی میکنند.
فرم نهایی همچنین حالتی شبیه به یک سازهی سهبعدی دارد؛ گویی اجزای مختلف یک بنا در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند تا یک ساختار واحد را شکل دهند.
به این ترتیب، لوگو از یک تصویر ساده از «ساختمان» فاصله میگیرد و به یک نشانهی مفهومی و ساختاری تبدیل میشود.
چهار عنصر اصلی در طراحی
برای رسیدن به این فرم، از چهار نشانهی بصری مرتبط با ماهیت مجموعه استفاده شده است:
01 - نظام مهندسی
یکی از عناصر پایه در طراحی، ارجاع به نشان سازمان نظام مهندسی است.
این عنصر، ارتباط مستقیم مجموعه با جامعهی مهندسی و تخصص حرفهای اعضای آن را یادآوری میکند و جایگاه پروژه را در حوزهی مهندسی و ساختمان مشخص میسازد.
در طراحی نهایی، این مفهوم به صورت مستقیم و تصویری تکرار نشده، بلکه در ساختار هندسی و خطوط نشانه حضور پیدا کرده است.
02 - آجر؛ واحد سازنده
آجر یکی از سادهترین و شناختهشدهترین عناصر در فرآیند ساختوساز است.
اما در اینجا آجر تنها به عنوان نمادی از ساختمان استفاده نمیشود؛ بلکه به عنوان یک واحد کوچک که در کنار واحدهای دیگر یک ساختار بزرگتر را شکل میدهد دیده شده است.
این نگاه با ماهیت یک مجموعهی تعاونی نیز ارتباط دارد:
اجزای مستقل، در کنار یکدیگر، ساختاری بزرگتر و منسجمتر ایجاد میکنند.
03 - دست دادن؛ همکاری و مشارکت
فرم دست دادن، بیانگر مفاهیمی مانند همکاری، مشارکت، اعتماد و توافق است.
این عنصر، وجه انسانی و تعاونی پروژه را در کنار وجه فنی و مهندسی آن قرار میدهد.
اگر عناصر مهندسی و ساختوساز، بخش تخصصی هویت را شکل دهند، مفهوم دست دادن یادآور این است که پشت هر ساختار موفق، تعامل و همکاری انسانها قرار دارد.
04 -فرم سهبعدی؛ ساختن یک حجم
استفاده از ساختار سهبعدی، ارتباط مستقیمی با حجم، فضا، معماری و ساختوساز ایجاد میکند.
در عین حال، فرم سهبعدی باعث میشود نشانه از یک تصویر تخت و توصیفی فاصله بگیرد و به یک ساختار بصری مستقل تبدیل شود.
تلاش شده است خطوط دوبعدی، در کنار یکدیگر، حسی از عمق و حجم ایجاد کنند؛ به شکلی که مخاطب بتواند در نشانه، همزمان یک فرم هندسی و یک ساختار معماری را مشاهده کند.
زبان بصری
هویت بصری این پروژه بر پایهی یک زبان بصری هندسی، منظم و ساختارمند توسعه داده شده است.
خطوط مستقیم و زاویهدار، تکرار فرمها، تناسبات هندسی و ساختار متقارن نشانه، مجموعهای از ویژگیها را ایجاد میکنند که با فضای معماری و مهندسی همخوانی دارند.
این زبان بصری علاوه بر لوگو، قابلیت توسعه در بخشهای مختلف هویت بصری را نیز دارد؛ از سربرگ و کارت ویزیت گرفته تا اسناد سازمانی، تابلوها، بستههای ارتباطی، شبکههای اجتماعی و سایر نقاط تماس برند.
انتخاب رنگ
برای هویت بصری، از رنگ آبی تیره به عنوان رنگ اصلی استفاده شده است.
آبی در این پروژه به ایجاد تصویری حرفهای، قابل اعتماد، رسمی و تخصصی کمک میکند و در عین حال با فضای سازمانی و مهندسی مجموعه هماهنگ است. استفاده از یک رنگ اصلی و فرم هندسی مشخص، امکان بازتولید ساده و یکپارچهی نشانه را در رسانههای مختلف فراهم میکند.
در طراحی هویت بصری این برند، تلاش کردیم به جای نمایش مستقیم یک مفهوم، چند نشانهی مرتبط را در قالب یک ساختار منسجم بازتعریف کنیم؛ ساختاری که از یک سو به مهندسی و ساختوساز اشاره دارد و از سوی دیگر، مفهوم همکاری و کنار هم قرار گرفتن اجزا برای ساختن یک مجموعهی واحد را در خود جای داده است.
